درس یک

(به نقل از یاشار مهاجری)

درس1

صداها، نت‌ها، نغمه‌ها

نوشته: سهراب میرزا عابدینی

صدا کیفیتی است که صوت قوی را از ضعیف متمایز می‌کند.

صدا‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

زیر (مانند صدای کودک و زن، صدای گنجشک، سوت و..)

 بم (مانند صدای مرد، صدای تبل ، صدای بوق کامیون و..)

از نظر علمی صدای انسان را به 6 دسته تقسیم می‌کنند:

صدای زن: سُپرانو (صدای زیر)، مِتسوسُپرانو (صدای متوسط) ، آلتو یا کُنترآلتو (صدای بَم)

صدای مرد: تِنُور (صدای زیر)، باریتون (صدای متوسط) ، باس (صدای بَم)

برای نشان دادن صداها در موسیقی از نت استفاده می‌کنند.
نغمه واژه‌ی ایرانی برای کلمه‌ی نت یا note می‌باشد.

در موسیقی ایرانی قدیم از حروف ابجد برای نغمات استفاده ‌شده است.

امروزه در همه‌ی دنیا از نغمه‌نگاری اروپایی استفاده می‌شود:

امروزه در همه‌ی دنیا از نغمه‌نگاری اروپایی استفاده می‌شود:هر دور کامل دایره که شامل 8 نت می‌باشد را یک اکتاو گویند.

اکتاو (Octave) که بصورت یونانی octa نوشته می‌شود

و به معنی 8 است.

مشخصات صداها:

بسامد، شدت، کشش، و طنین (رنگ)
بسامد: یا فرکانس تعداد  ارتعاشات یک جسم
(در اینجا سیم) در ثانیه است. (واحد سنجش Hz است)
شدت: کیفیتی است که صدای بلند را از کوتاه متمایز می‌کند.
کشش: یا دیرند ، کیفیتی است که صدای طولانی را  از کوتاه
متمایز می‌کند.
طنین: کیفیتی است که صدای سنتور را از تار یا سه‌تار متمایز می‌کند (دو ساز مختلف).

دیگر تعاریف:
زیر و بمی نغمه (Pitch): اختلاف بسامد بین هر صدا زیر و بمی نت‌ها را بوجود می‌آورد.
فاصله (بُعد): اختلاف زیر و بمی را فاصله گویند. (بین نت زیر و بم فاصله‌ای هست).
 
دیگر علائم کمکی در نغمه‌نگاری:

خطوط حامل: 5 خط حامل نت‌ها را روی خود حمل می‌کنند.

کلید (key, Clef): علامتی است که سمت چپ حامل قرار دارد و نام و موقعیت صدای نت‌ها را تعین می‌کند.

کلید سل معمول‌ترین کلید‌هاست و در سنتور و موسیقی ایران نیز بیشتر از آن استفاده می‌شود.با کلید سُل نتی که بر روی خط دوم قرار دارد سُل خوانده می‌شود و بقیه نت‌ها نسبت به آن شناخته می‌شوند.

در سنتور 23 تا نت داریم که به دو صورت زیر نشان خواهیم داد:

برای تطبیق دادن نت‌ها به شکل زیر نگاه کنید:

         

پایان درس 1

هنرجویان عزیز توجه کنید که این مطالب به صورت خلاصه و صریح نوشته شده است و باید با توضیحات فهم آنها میسر شود. لازم بذکر است در کلاس این مطالب چاپ شده به شما داده میشود تا از نظر تئوری موسیقی علاوه بر بخش عملی آن آگاهی لازم را کسب کنید

عکس هایی از گل سنتور را اینجا مشاهده کنید

عکس هایی از نمای کلی سنتور را اینجا مشاهده کنید

تصاویری بی نظیر از ساز ملکوتی سنتور

ویرایش 26-11-1391

با تشکر از استاد یاشار مهاجری

برچسب‌ها: سنتور, موسیقی, تئوری موسیقی, تئوری سنتور, نت نگاری